Engelli Emekliliğinde Yeni Dönem Tartışması: Gözler AYM’de

Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği (EMED), 15 Ocak 2025’te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun sonrasında engelli emekliliğinde yaşanan mağduriyetlerin arttığını belirterek, yaklaşık 18 aydır Anayasa Mahkemesi’nin önünde bulunan dosyanın sonuçlanmasını istedi.

EMED Başkanı Nazlı Tetik, engelli emekliliğinde yaşanan tartışmanın yalnızca emeklilik şartlarıyla sınırlı olmadığını, vatandaşların hukuki güvenliği ve geleceğini planlayabilmesi açısından da önem taşıdığını söyledi.

AYM Kararı Binlerce Kişiyi İlgilendiriyor

EMED’e göre Anayasa Mahkemesi’nde bekleyen dosya, yıllarca aynı kurallara göre çalışan engelli vatandaşların haklı beklentilerinin korunup korunmayacağı açısından önemli bir sınav niteliği taşıyor.

Nazlı Tetik, yaklaşık 18 aydır AYM kararının beklendiğini belirterek, bu süreçte emeklilik başvurusu reddedilen, sonucunu bekleyen veya çalışmaya devam etmek zorunda kalan çok sayıda kişinin bulunduğunu ifade etti.

“Geçiş Süreci Neden Öngörülmedi?”

EMED, geçmiş yıllardaki sosyal güvenlik düzenlemelerinde sigortalıları korumaya yönelik geçiş hükümlerinin uygulandığını hatırlattı.

Dernek, 2003 yılında engelli çalışanların emekliliğinde gerekli prim gün sayısında yaklaşık 400 güne varan artış yapılmasına rağmen kademeli geçiş sisteminin uygulandığını belirtti.

7538 sayılı Kanun ile ise yaklaşık 45 yıldır uygulanan engelli emekliliği sisteminin temel değerlendirme yönteminin değiştirildiğini belirten EMED, mevcut sigortalılar için herhangi bir geçiş mekanizması oluşturulmamasını eleştirdi.

Tetik, “2003 yılında yalnızca 400 günlük prim artışı için bile 5 kademeli geçiş sistemi uygulanmıştı. Bugün ise engelli emekliliğinin temelini oluşturan değerlendirme sistemi tamamen değiştirilirken mevcut sigortalılar için herhangi bir koruyucu geçiş düzenlemesi yapılmadı” dedi.

Emeklilikte Değerlendirme Sistemi Değişti

EMED’e göre önceki sistemde vatandaşlar, yetkili hastanelerden aldıkları sağlık kurulu raporlarına göre emeklilik planlaması yapabiliyordu.

Yeni sistemde ise emeklilik değerlendirmelerinin SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücü kaybı kriterleri üzerinden yapılması nedeniyle vatandaşların emeklilik sonucunu önceden öngörmesinin zorlaştığı savunuluyor.

“Ret Oranı Yüzde 97’ye Ulaştı”

EMED tarafından üyeleri arasında yapılan ankete göre engelli emekliliği başvurularındaki ret oranının yüzde 97 seviyesine ulaştığı belirtildi.

Dernek, her ret kararının arkasında yıllarca çalışan, prim ödeyen ve emeklilik planını mevcut sisteme göre yapan vatandaşların bulunduğuna dikkat çekti.

Başvurular Aylarca Bekliyor

EMED, ret kararlarının yanı sıra başvuruların sonuçlanma süresinin de önemli bir sorun olduğunu ifade etti.

Derneğin açıklamasına göre, son dönemde olumlu sonuçlanan bazı başvurularda dahi bekleme süreleri yaklaşık bir yıla kadar ulaşabiliyor.

“AYM Kararı Daha Fazla Gecikmemeli”

EMED, Anayasa Mahkemesi’nin vereceği kararın yalnızca bugün başvuru yapanları değil, gelecekte engelli emekliliğinden yararlanmayı bekleyen çalışanları da ilgilendirdiğini belirtti.

EMED Başkanı Nazlı Tetik, “Bu mesele yalnızca emeklilik meselesi değildir. Hukuki güvenlik, öngörülebilirlik ve vatandaşın devlete duyduğu güven meselesidir” diyerek AYM kararının daha fazla gecikmemesi çağrısında bulundu.